Back

De invloed van verlichting op vleeskuikenmoederdieren


News - placed on 03/10/2018

Het belang van verlichting krijgt steeds meer aandacht; welverdiend! Een optimaal lichtklimaat heeft grote invloed op het welzijn en de prestaties van vleeskuikenmoederdieren.

 

 

Na de opfok wordt het reproductieve leven van een vleeskuikenmoederdier opgedeeld in drie fases. De eerste fase, de seksuele rijpingsfase, duurt van fotostimulatie tot de leg van het eerste ei. De tweede fase start bij seksuele volwassenheid en eindigt op de piekproductie. De derde en laatste fase duurt van de piekproductie tot de laatste leg. De productie-efficiëntie in ieder van deze periodes hangt sterk af van verschillende factoren; één hiervan is lichtmanagement.

 

 

Het zicht van pluimvee

De ogen van pluimvee zijn relatief groot vergeleken met die van mensen. Door de positionering van de ogen aan de zijkant van het hoofd hebben kippen een smal binoculair en een breed monoculair zicht.  Over het algemeen is pluimvee niet bijziend en ook niet verziend. Dit betekent dat ze tegelijkertijd dichtbij en ver weg kunnen focussen. Op deze manier zijn ze in staat om alert te blijven tijdens de jacht. Het visueel spectrum van pluimvee verschilt ook van dat van mensen. Het visuele spectrum is echter wel soortafhankelijk: het wordt anders gezien door verschillende soorten pluimvee.

 

 

Fotoreceptie

Vleeskuikenmoederdieren ontvangen licht door de ogen; dit beïnvloedt de fotoreceptoren in het retina. Licht dat via de ogen binnenkomt beïnvloedt zowel het gedrag als de interne processen van de kip.

 

Daarnaast komt licht binnen via de schedel, waar het de fotoreceptoren in het hypothalamus, de pijnappelklier, het pre-optisch gebied en laterale septumorganen beïnvloedt.  Licht dat deze ‘deep-brain photoreceptoren’ bereikt, beïnvloedt de biologische processen van vleeskuiken moederdieren.


Licht reguleert ook de biologische klok en de hypofyse, wat op zijn beurt invloed heeft op de regulering van groeihormonen en de vleeskuikenmoederdieren hun metabolisme via de schildklier.

 

Fig 1: De manier waarop pluimvee licht ontvangt

 

 

 

Fotostimulatie

Vleeskuikenmoederdieren staan nog dicht bij de natuur, wat betekent dat ze seizoenbroeders zijn. Seizoensbroeders komen uit het ei in een toestand waarbij ze ongevoelig zijn voor licht (jeugdige fotorefractoriteit). Fotorefractoriteit is het niet in staat zijn om te reageren op fotoperiodes of veranderingen in fotoperiodes. In de natuur voorkomt dit dat vleeskuikenmoederdieren seksueel actief worden tijdens hun eerste levensjaar. Dit betekent dat het lichtprogramma op een specifieke manier moet worden aangepast om dit te voorkomen en om ze op juiste wijze seksueel te stimuleren.

 

Het is belangrijk om het lichtprogramma en de intensiteit tijdens elke levensfase van het vleeskuikenmoederdier aan te passen. Het gebruik van hoge lichtintensiteiten en lange fotoperiodes is uiterst aanbevolen tijdens de eerste paar dagen in de nieuwe stal, zowel bij opfok als bij productie. Dit stelt de kippen in staat om hun nieuwe omgeving te verkennen en om gemakkelijk voedsel en water te vinden. Vervolgens is het van belang om de lux levels en fotoperiodes lichtelijk af te laten nemen. Lux levels moeten echter nog steeds hoog gehouden worden ter stimulering van de kippen om door de hele stal te bewegen en om grondeieren te voorkomen. In kooihuisvesting is dit onnodig, omdat de kippen niet hoeven te worden gestimuleerd om door de stal te bewegen en grondeieren hier geen probleem zijn.

 

De verschillende aspecten van licht hebben verschillende effecten op vleeskuikenmoederdieren. De meest belangrijke aspecten zijn lichtverdeling, lichtspectrum, dimbaarheid en flikker.

 

 

Lichtverdeling

Lichtverdeling is in elke levensfase van een vleeskuikenmoederdier van belang. Tijdens de opfok stimuleert uniform licht uniforme groei van het koppel. Wanneer de kippen worden verplaatst naar de productiestal, worden ze vervolgens gestimuleerd om tegelijkertijd te gaan leggen door middel van uniforme verlichting. Dit zorgt er dus voor dat de leeftijd bij de eerste leg ook uniform is.

 

In de productiefase hebben verschillende huisvestingssystemen verschillende behoeften op het gebied van verlichting. Dit betekent dat een op maat gemaakt lichtplan van groot belang is.

 

 

Lichtspectrum

Het is belangrijk om een breed lichtspectrum te gebruiken in pluimveestallen. Elke kleur van het spectrum heeft zijn eigen eigenschappen en invloeden op het welzijn en de prestaties van de kip. In vleeskuikenmoederdierstallen is het belangrijk om warm wit licht te gebruiken met een breed lichtspectrum.

 

Fig 2: Warm wit LED vs pluimvee en menselijk spectrum

 

 

 

Dimbaarheid

100-0% geleidelijk dimbare lampen zijn een must. In de natuur bepalen zonsopgang en -ondergang het dag- en nachtritme van de vleeskuikenmoederdieren. Wanneer zonsondergang begint, vullen ze hun krop, voordat ze zich settelen voor de nacht. Het is belangrijk dat de verlichtingsuitrusting in staat is om natuurlijke zonsopgang, maar zeker ook zonsondergang, te simuleren. Wanneer de lampen plots worden uit- of aangezet, zullen de vogels schrikken, waardoor stress toeneemt.

 

Lichtflikkering

Fotometrische lichtflikkering, ofwel flikker, is de snelle verandering in de lichtopbrengst van een lamp. Flikker is een belangrijke stressfactor voor kippen en dus ook voor vleeskuikenmoederdieren.  Het is daarom ook cruciaal om 100% flikkervrije verlichting te gebruiken. Kippen waren oorspronkelijk prooidieren die in de jungle leefden. Ze moesten 24/7 waakzaam zijn. De snelle verandering in lichtopbrengst van een lamp (lichtflikkering) kan de kippen de indruk geven dat er een roofvogel boven hen hangt; dit wordt gezien als een potentiële dreiging. Deze potentiële dreiging leidt uiteraard tot een hoger stressniveau.

 

Fig 3: Flikkerende vs. flikkervrije verlichting

 

 

 

Conclusie

Goede verlichting is van groot belang in vleeskuikenmoederdierstallen. Seksuele stimulatie, uniformiteit en stress zijn slechts enkele van de vele factoren die positief kunnen worden beïnvloed door een optimaal lichtklimaat. Kies voor een verlichtingsoplossing, lichtprogramma en lichtplan dat voldoet aan de specifieke criteria van de stal en de vogels erin om zo dierenwelzijn en prestaties te verbeteren.

 

Voor een op maat gemaakt lichtplan of meer informatie over onze producten kunt u contact met ons opnemen.

 

 


  • Share this news: